Norma SA 8000 – odpowiedzialność społeczna


Na rynkach światowych, w tym zwłaszcza na rynku Unii Europejskiej coraz bardziej znaczącym wyróżnikiem pozycji organizacji staje się jej etyka działania, odpowiedzialność społeczna i przeciwdziałanie korupcji. Te elementy są coraz bardziej dostrzegane przez kierownictwa organizacji i stają się podstawowymi narzędziami zarządzania, będąc, może nie tyle przeciwstawieniem, ile wypełnieniem luki, jaka była charakterystyczna dla dotychczasowego „technicznego” podejścia do zarządzania organizacją, w którym zdecydowany nacisk był położony na spełnienie wymagań wyrobu w całym procesie wytwarzania. Mniejszy nacisk był położony na poza techniczne aspekty, związane bezpośrednio z człowiekiem i „humanistycznym” podejściem do zarządzania organizacją.

Społeczna odpowiedzialność organizacji charakteryzuje się wyborem przez jej kierownictwo takich decyzji i działań, które przyczyniają się zarówno do dbałości o interes własny (pomnażania zysku organizacji), jak i do ochrony i pomnażania dobrobytu społecznego. Mówiąc o ochronie, nacisk położony jest na powstrzymanie się przez organizację od działań, które są szkodliwe społecznie, chociaż mogą one przynosić zyski organizacji. Organizacje powinny podejmować działania, które będą ukierunkowane na zapobieganie i likwidowanie różnych negatywnych zjawisk społecznych. Mówiąc o pomnażaniu, nacisk kładzie się na twórczą rolę biznesu, w kreowaniu dobrobytu społecznego.

Każde działanie przedsiębiorstwa, którego celem jest troska o konsumenta, sprawy pracownicze, ochrona środowiska naturalnego, jeśli wykracza poza minimalny poziom wymagany przez prawo (odpowiedzialność etyczna) i odpowiada oczekiwaniom społeczności, wzmacnia jego pozycję przetargową na konkurencyjnym rynku.

Firmy społecznie odpowiedzialne, które uzyskują przewagę rynkową, większy dostęp do kapitału, osiągają to na ogół w wyniku:

    • wprowadzenia w życie zasad kodeksu etycznego, określającego wartości, którymi kieruje się organizacja,
  • doskonalenia procesów pod kątem zmniejszania negatywnego oddziaływania na środowisko,
  • poprawy warunków pracy – tworzenie przyjaznego środowiska dla pracowników.

Istotnym wydarzeniem w 2001 roku stała się europejska inauguracja Globalnego Porozumienia, (Global Compact), którego efektem było ogłoszenie zasad, które mają zapewnić działanie biznesu „z ludzka twarzą”. Należą do nich:

1)Prawa człowieka:

  • Popieranie i przestrzegania praw człowieka przyjętych przez społeczność międzynarodową.
  • Eliminacja wszelkich przypadków łamania praw człowieka przez firmę.

2)Standardy pracy

  • Poszanowanie wolności stowarzyszania się i przyznanie prawa do prowadzenia negocjacji zbiorowych.
  • Eliminacja wszystkich form pracy przymusowej.
  • Zniesienie wykonywania pracy przez dzieci.
  • Przeciwdziałanie dyskryminacji w sferze zatrudnienia i w wykonywaniu zawodów.

3)Środowisko naturalne

  • Popieranie prewencyjnego podejścia do kwestii związanych z ochroną środowiska.
  • Podejmowanie inicjatyw mających na celu promowanie postawy odpowiedzialności wobec środowiska naturalnego.
  • Popieranie rozwoju, stosowania i rozpowszechniania przyjaznych środowisku technologii.

Wiele z zasad, na których opiera się norma SA8000 wynika z konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO). Organizacja ILO jest najstarszą agencją ONZ i jedyną, która posiada trójstronną strukturę, składającą się ze związków zawodowych, organizacji pracodawców oraz organizacji rządowych. Przy opracowywaniu normy SA8000 korzystano również z Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka oraz Konwencji Narodów Zjednoczonych dotyczącej Praw Dziecka.

Norma SA8000:2008 jest normą o zasięgu światowym, której przesłaniem jest – poprzez poprawę warunków pracy w konkretnych przedsiębiorstwach – poprawa tych warunków w wymiarze globalnym, na świecie. Będąc pierwszą międzynarodową normą dotyczącą praw pracowników, norma SA8000 obejmuje definicje i parametry, które zapewniają jej zgodność z prawami uniwersalnymi.

Zapewnienie w przedsiębiorstwach warunków pracy, zgodnych z międzynarodowymi normami postępowania i wymaganiami w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, w zakresie warunków socjalnych, wynagrodzeń, zatrudniania dzieci, dyskryminacji itd. stanowi powszechny już na świecie wymóg utrzymania się przedsiębiorstwa na rynku.

Uzyskanie przez przedsiębiorstwo certyfikatu zgodności systemu zarządzania z w stosunku do pracowników, konsumentów, nabywców i innych przedsiębiorstw.